Państwowa
Inspekcja Sanitarna

Wojewódzka Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna
we Wrocławiu
 
 
 
 
ORGANIZACJA I ROZWÓJ SŁUŻBY SANITARNO – EPIDEMIOLOGICZNEJ NA DOLNYM ŚLĄSKU
W LATACH 1945 - 1965
 
 

Województwo dolnośląskie ze względu na położenie geograficzne i znaczne zróżnicowanie ludnościowe ma bardzo różnorodną problematykę sanitarno-epidemiologiczną. Obfitość potoków i rzek daje dużą wilgotność powietrza. Przeciętna roczna temperatura jest wyższa o 1°C niż w środkowych i wschodnich województwach Polski. Stąd przeważnie łagodna i wilgotna zima, często goąrące i duszne lato.
Polska przejęła te ziemie po zakończeniu II wojny światowej. Jak wiadomo – całe województwo, w tym i największe miasto tego regionu Wrocław, znalazło się w pasie wielkich zniszczeń II wojny światowej.
W przeddzień wybuchu II wojny światowej Wrocław liczył około 30 tysięcy budynków o 640 tysiącach izb mieszkalnych w których żyło 659 tysięcy mieszkańców. Według spisu z 14 lutego 1946 r. było w mieście zaledwie 12 tysięcy budynków (z czego około 25 % było poważnie uszkodzonych, bądź zagrożonych). W mieście żyło 174 tysiące osób.
Również inne rejony województwa uległy ogromnemu zniszczeniu. Duży wpływ na stan sanitarny miał fakt, że miasta i osiedla województwa w znacznej części leżały w gruzach. W miastach występowały problemy z zaopatrzeniem ludności w wodę pitną.

Z powodu ogromnych zniszczeń przez wiele lat sieć wodociągowa i kanalizacyjna nie działały sprawnie. Studnie również były zniszczone lub często umyślnie zasypane przez Niemców, zwłaszcza te przy zakładach przemysłowych. Zniszczona sieć placówek handlowych przez długi czas powodowała kłopoty w zaopatrywaniu ludności w żywność. Tragiczna była sytuacja higieniczno-sanitarna odzyskanych ziem przy braku kadr lekarskich i zniszczonej sieci placówek służby zdrowia. Przedsiębiorstwa oczyszczania miast i osiedli przestały istnieć. Usuwanie śmieci i nieczystości przez wiele lat było raczej dziełem przypadku. Nic więc dziwnego, że w miastach powstawały wysypiska śmieci stanowiące zagrożenie dla zdrowia ludności W wielu miastach strychy i piwnice służyły mieszkańcom za śmietniki. Problem ten był tym trudniejszy, że stara zabudowa w osiedlach i miastach nie miała na podwórzach śmietników, które można byłoby systematycznie opróżniać.
Bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych tysiące Niemców wyjeżdżało do Niemiec, a tysiące Polaków przyjeżdżały w celu osiedlenia się tutaj na stałe. Część ludności napływowej cechowała się nienajlepszą kulturą sanitarną. Zdarzało się, że w mieszkaniach miejskich nowi lokatorze hodowali kury oraz mniejsze zwierzęta domowe.
Dlatego z punktu widzenia epidemiologicznego istniała ciągła groźba szerzenia się chorób zakaźnych, w szczególności zaś chorób przewodu pokarmowego.

Nieprzypadkowo więc podczas trwania działań wojennych rozszalała się epidemia duru brzusznego i durów rzekomych. Jeszcze przez wiele lat po zakończeniu wojny co roku w różnych punktach województwa notowano przypadki duru brzusznego i paradurów, zachorowań na biegunkę dziecięcą, czerwonkę i zatrucia pokarmowe.
Z chorób zakaźnych wieku dziecięcego poważny problem stanowiła błonica, płonica, odra i krztusiec. Od roku 1948 do końca 1960 r. zapadalność na te choroby na Dolnym Śląsku była większa od przeciętnej krajowej. Poważnym problemem była gruźlica i choroby weneryczne. Z chorób zakaźnych odzwierzęcych występowała gorączka polna, wścieklizna oraz wąglik.
Jak przedstawiała się na tle wyżej opisanej sytuacji organizacja służby sanitarno-epidemiologicznej w województwie wrocławskim ?

Organizatorami administracji państwowej na Ziemiach Zachodnich byli Pełnomocnicy Rządu. We Wrocławiu trwały jeszcze ciężkie walki, gdy tymczasowy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej dnia 14 marca 1945 r. mianował prezydentem tego miasta znanego działacza Polskiej Partii Socjalistycznej dra Bolesława Drobnera, który w kwietniu 1945 r. przybył ze swoją grupą na Dolny Śląsk z zamiarem osiedlenia się we Wrocławiu. Ponieważ miasto było jeszcze w rękach niemieckich i trwały o nie zacięte walki, grupa ta, w której znajdowali się między innymi: inż. Kazimierz Kuligowski późniejszy wiceprezydent m. Wrocławia, dr med. Bogdan Snarski - organizator służy zdrowia na Dolnym Śląsku, dr med. Mieczysław Czarnecki, późniejszy naczelny lekarz m. Wrocławia, doc. dr T. Baranowski, dr Dzioba, dr S. Spilczyński, zatrzymała się w Trzebnicy. Do Wrocławia grupa operacyjna dra B. Drobnera przybyła 9 maja 1945 r.
i wstępnie zakwaterowała się przy ul. Poniatowskiego.

Potrzeby napływającej do m. Wrocławia i województwa ludności polskiej, ważne względy polityczne oraz zrozumiałe ambicje władz administracji skłaniały usilnie ku temu, aby przywrócony Polsce Dolny Śląsk jak najszybciej został zagospodarowany.

Organizując zaczątek administracji w wyzwolonym Wrocławiu Pełnomocnik Rządu utworzył w swym urzędzie Oddział Służby Zdrowia, którego kierownictwo powierzył dr Bogdanowi Snarskiemu i Mieczysławowi Czarneckiemu.
Sytuacja ogólna służby zdrowia w tym okresie była bardzo trudna i wymagała niezwykłych wysiłków organizacyjnych i ekonomicznych.

Olbrzymie zniszczenia wojenne, obrabowanie przez Niemców obiektów służby zdrowia z urządzeń i wyposażenia, gwałtowne szerzenie się chorób przy jednoczesnym braku leków, materiałów opatrunkowych, żywności, elektryczności i opału - stwarzały bardzo trudną sytuację. Przejścia obozowe, więzienia, długotrwałe niedożywienie, urazy fizyczne i psychiczne, złe warunki bytowe - zmniejszyły odporność organizmów ludzkich, powodując liczne zachorowania i zgony.
Służba zdrowia poniosła w czasie wojny bardzo duże straty kadrowe. Zginęło ponad 50% personelu lekarskiego i pomocniczego. W 1945 r. Dolny Śląsk zatrudniał zaledwie 150 lekarzy medycyny tj. 1,8 na 10 000 ludności oraz 15 lekarzy dentystów, tj, 0,2 na 10 000 ludności, w 20 lat później w 1965 roku średnia krajowa zatrudnienia lekarzy wynosiła już 12,6 na 10 000 ludności. W województwie wrocławskim średnia ta wynosiła zaledwie 9,7 zaś w mieście Wrocławiu (wydzielonym) przypadało około 20 lekarzy na 10 000 ludności.

W 1945 r. w województwie wrocławskim prawie 80% budynków szpitalnych uległo znacznemu lub całkowitemu zniszczeniu. W 1946 r. całe województwo posiadało zaledwie 12 765 łóżek szpitalnych, tj. 6,61 na 10 000 mieszkańców.
Najpilniejszym politycznym i społecznym zadaniem dolnośląskiej służby zdrowia było zapewnienie opieki lekarskiej ludności repatriowanej, wśród której było wiele bardzo ciężko chorych dzieci, a następnie niesienie pomocy specjalistycznej tysiącom chorych i rannych. W samym Wrocławiu 10 maja 1945 r. znaleziono w bunkrach i piwnicach około 8 000 rannych, z których część umieszczono w niezupełnie zniszczonym Szpitalu Wszystkich Świętych (późniejszy Wojewódzki Szpital im. Józefa Babińskiego, zlikwidowany w 2007 r.). Przystąpiono przede wszystkie do uruchomienia oddziałów
i szpitali zakaźnych w lokalach, jakie były do dyspozycji, a więc w obiektach szpitalnych, mieszkalnych. Przy pomocy ekip przeciwepidemicznych przeprowadzono masowe szczepienia ochronne, odkażenia środowisk i wiele innych przedsięwzięć.
11 maja 1945 r. rozpoczął we Wrocławiu działalność Polski Czerwony Krzyż pod kierownictwem dra S. Trojanowskiego, który w połowie tego miesiąca uruchomił szpital PCK przy ul. Poniatowskiego i rozpoczął wraz z 16 lekarzami i innymi pracownikami niefachowymi przyjmowanie pierwszych pacjentów.

Bezpośrednio po wyzwoleniu służba zdrowia województwa wrocławskiego zmuszona była walczyć z groźnymi ogniskami epidemicznymi duru plamistego, brzusznego, czerwonki, błonicy. Dlatego też jednym z pierwszych poczynań Krajowej Rady Narodowej w zakresie ochrony zdrowia było powołanie Rozporządzeniem Prezydenta KRN z dnia 24 listopada 1944 r. Naczelnego Nadzwyczajnego Komisariatu do walki z epidemiami oraz wojewódzkich nadzwyczajnych komisariatów.
Praca nadzwyczajnych komisariatów miała być prowadzona przez kolumny przeciwepidemiczne wojewódzkie i powiatowe. Ostateczna organizacja kolumn przeciwepidemicznych została unormowana okólnikiem Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 1945 r. Na jego podstawie w każdym województwie miał działać jeden zespół przeciwepidemiczny, składający się z dwóch 5-osobowych kolumn, a przy wydziale zdrowia jedna kolumna 5-osobowa. W powiatach na Ziemiach Odzyskanych przewidywano po 2 kolumny powiatowe.
Badania laboratoryjne dla potrzeb sanitarno-epidemiologicznych wykonywane miały być przez Państwowy Zakład Higieny oraz jego filie i ekspozytury terenowe.
W województwie wrocławskim działała filia PZH oraz jej ekspozytura w Wałbrzychu.

Zadania kolumn w zakresie zwalczania chorób zakaźnych były określone następująco:

    1. wykrywanie chorych i podejrzanych o choroby zakaźne, hospitalizowanie ich, a w przypadkach tego wymagających zakładanie prowizorycznych izolatoriów,
    2. pobieranie prób do badań diagnostycznych od chorych i podejrzanych o chorobę lub nosicielstwo, jak również badania wody, środków spożywczych i przedmiotów użytku,
    3. prowadzenie niezbędnych szczepień ochronnych i dokonywanie dezynfekcji.

W kolumnach mieli pracować kontrolerzy sanitarni, pielęgniarki przeciwepidemiczne i dezynfektorzy.
Wojewódzki Nadzwyczajny Komisariat do Walki z Epidemiami powstał w Trzebnicy w maju 1945 r. Jego szefem został dr Adam Michejda.
Okólnikiem z dnia 25 czerwca 1945 r. Wojewódzki Nadzwyczajny Komisariat został włączony w skład wojewódzkiego wydziału zdrowia.

Działalność Nadzwyczajnego Komisariatu i wojskowej służby zdrowia współdziałającej w likwidacji epidemii natrafiała na poważne, trudności przede wszystkim z powodu braku kadr służby zdrowia. Dlatego trzeba było oprzeć się na personelu niefachowym. Nadzwyczajny Komisariat powołał do pracy setki mężczyzn i kobiet, którym po krótkim przeszkoleniu zlecano nieraz bardzo odpowiedzialne zadania, jak np. wyszukiwanie chorych, udzielanie pierwszej pomocy, przeprowadzanie dezynfekcji, wywiadów i szczepień.

Pracowali oni z niezwykłą ofiarnością, w dzień i w nocy, niejednokrotnie o głodzie, zdając sobie sprawę z tego, że od nich zależy życie i zdrowie wielu ludzi. Obok lekarzy działających w tym czasie we Wrocławiu należy wymienić nazwiska najbardziej ofiarnych lekarzy - pionierów owych dni na Dolnym Śląsku, jak nieżyjących już dzisiaj: Bronisława Kutnowskiego z Kątów Wrocławskich, Tadeusza Kolskiego z Jeleniej Góry, Romana Wolańskiego z Cieplic, Kazimierza Buławskiego ze Lwówka Śląskiego, Czesława Daszkiewicza z Wołowa, Zofię Karpińską z Trzebnicy, Zdzisława Szulca z Legnicy oraz kontrolerów sanitarnych, Franciszka Kolę ze Środy Śląskiej, Jana Czajkowskiego, Antoniego Jachowicza, Franciszka Nowackiego z Wrocławia, pielęgniarkę Sabinę Haber-Rokosz z Jawora, Teodora Stockiego kierownika Zakładu Dezynfekcyjno - Kąpielowego we Wrocławiu i wielu, wielu innych.

Już w krótkim czasie osiągnięto sukcesy. Nastąpiła znaczna poprawa sytuacji epidemicznej, a w 1948 r. ogólny stan epidemiczny województwa był mniej więcej taki, jak w czasach najlepszej stabilizacji warunków ekonomicznych i gospodarczych w latach 1936 – 1938 r. Przede wszystkim nastąpił wyraźny spadek zachorowań na dur plamisty, dur brzuszny, paradury i czerwonkę. Inne schorzenia zakaźne nie stanowiły większego problemu i nawet nie były rejestrowane, właściwą pełną rejestrację wprowadzono dopiero od 1954 roku.

Wysiłek ze strony służby zdrowia był ogromny. W 1945 roku wykonano około 400 000 szczepień ochronnych przeciw durowi brzusznemu, plamistemu i ospie prawdziwej. W 1946 roku przeciw durowi brzusznemu, ospie i błonicy zaszczepiono
670 000 osób. Do 1947 roku uruchomiono 11 samodzielnych szpitali zakaźnych z 842 łóżkami i 65 oddziałów zakaźnych z 2041 łóżkami. Szpitale zakaźne uruchamiane były przez Nadzwyczajny Komisariat i Polski Czerwony Krzyż, natomiast oddziały zakaźne przez szpitale samorządowe oraz szpitale stanowiące własność poszczególnych kongregacji. W 1948 roku przeprowadzona została reorganizacja terenowego aparatu służby sanitarno-epidemiologicznej. Wojewódzki Naczelny Komisariat został przekształcony w Oddział Sanitarno-Epidemiologiczny Wydziału Zdrowia z 5-cioosobową obsadą i Wojewódzką Kolumnę Sanitarną w składzie 7 osób. Całością to znaczy Oddziałem Sanitarno-Epidemiologicznym i Kolumną kierował lekarz.

W ciągu roku 1948 kierownikami Oddziału byli kolejno: dr Adam Michejda poprzednio Wojewódzki Nadzwyczajny Komisarz do walki z epidemiami, dr Grundland, zatrudniony równocześnie w referacie sanitarno-epidemiologicznym dla miasta Wrocławia, dr Alfred Piotrowski od 1 czerwca 1946 r. do 30 grudnia 1948 roku. Od 1 stycznia 1949 roku kierownictwo Oddziału Sanitarno-Epidemiologicznego objął dr med. Stanisław Przyłęcki. Dr Stanisław Przyłęcki kierował służbą sanitarno-epidemiologiczną województwa wrocławskiego do 1971 roku i służba ta zawdzięcza Jemu swój rozwój i ogromne osiągnięcia. Na szczeblu powiatowym praca sanitarno-epidemiologiczna prowadzona była nadal pod kierownictwem lekarza powiatowego przez kolumny sanitarno-epidemiologiczne, składające się z 1 - 2 kontrolerów sanitarnych lub i kontrolera sanitarnego i pielęgniarza, czy przyuczoną pielęgniarkę. Zaznaczyć należy, że ani Wojewódzki Oddział Sanitarno-Epidemiologiczny, ani Powiatowe Kolumny Sanitarno-Epidemiologiczne nie posiadały środków lokomocji. Tylko nieznaczna część kontrolerów sanitarnych w terenie miała rowery. W 1949 roku w województwie wrocławskim było
36 powiatów i miast wydzielonych z powiatów (wówczas do województwa należało miasto Wrocław - wydzielone z województwa w 1957 roku oraz 7 powiatów należących od 1960 r. do województw zielonogórskiego i opolskiego). Pracowało tutaj 62 kontrolerów sanitarnych lub pielęgniarzy, z tego 4 w Wojewódzkiej Kolumnie Sanitarnej, 17 w m. Wrocławiu, pozostałych 41 obsługiwało resztę terenu województwa. Niezależnie od tej obsady w wielu powiatach były zatrudnione przyuczone pielęgniarki. W styczniu 1949 roku tylko 20 kontrolerów sanitarnych miało ukończone trzymiesięczne kursy fachowe. Należy przy tym podkreślić, że pracownicy ci przeważnie spełniali czynności pomocniczo-administracyjne w radach narodowych, np. brali udział w akcjach żniwnych, wyborczych, przecenach handlowych, itp.

We Wrocławiu działalność sanitarno-epidemiologiczna prowadzona była przez Referat Sanitarno-Epidemiologiczny Miejskiego Wydziału Zdrowia, którego kierownikiem był dr Lieblich oraz 8 biur sanitarnych. Referat początkowo mieścił się przy ul. Nowowiejskiej. W sierpniu 1950 roku został przeniesiony na ul. Sienkiewicza 10b, w październiku 1950 roku na ul, Świerczewskiego 45, a od stycznia 1951 r. na ul. Składową 1/5. W czasie wojny budynek przy ul. Składowej służył za obóz przejściowy dla Polaków wywożonych na roboty do Niemiec. Po wojnie zorganizowano tutaj Zakład Dezynfekcyjno-Kąpielowy, wyposażony w natryski, wanny, komory dezynfekcyjne oraz inny sprzęt i środki dezynfekcyjne. Odbywało się tutaj odwszawianie, odświerzbianie, kąpiele wojska i ludności cywilnej, a także dezynfekcje bielizny szpitalnej dla potrzeb miasta i województwa. Zakład zatrudniał 12 dezynfektorów, a kierownikiem jego był Teodor Stocki. Stworzenie Wojewódzkiego Oddziału Sanitarno-Epidemiologicznego i Kolumn Sanitarnych w powiatach było zapoczątkowaniem zasady, że aparatem pracy organów administracji na odcinku sanitarno-epidemiologicznym powinien być zakład służby zdrowia, a nie aparat urzędniczy.

Zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 1950 roku oraz z dnia l7 listopada 1950 r. w sprawie zasad wykonywania przez niektóre filie Państwowego Zakładu Higieny czynności zleconych w zakresie administracji sanitarnej oraz zmian organizacyjnych w tych filiach były bardzo istotnym posunięciem organizacyjnym poprzedzającym powołanie do życia stacji sanitarno-epidemiologicznych. Zarządzenia te zleciły filiom Państwowego Zakładu Higieny organizowanie i wykonywanie zadań sanitarno-epidemiologicznych na obszarze województwa oraz nadzór fachowy nad działalnością kolumn sanitarnych i innych zakładów, wykonujących zadania sanitarno-epidemiologiczne. Filie Państwowego Zakładu Higieny miały wykonywać te zadania przy pomocy służby zdrowia.
W 1951 roku pracownicy Wojewódzkiego Oddziału Sanitarno-Epidemiologicznego zostali oddelegowani do pracy w filii Państwowego Zakładu Higieny. Stan ten przetrwał do roku 1952 i był okresem przejściowym, poprzedzającym powołanie do życia stacji sanitarno-epidemiologicznych. Na podstawie Uchwały Rządu Nr 27/52 z dnia 1 maja 1952 r. i Instrukcji Nr 45/52 Ministra Zdrowia z Oddziału Sanitarno-Epidemiologicznego Wojewódzkiej Kolumny przeciwepidemicznej i filii Państwowego Zakładu Higieny 1 maja 1952 r. zostały utworzone:

    1. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu z obsadą 120 osób,
    2. Miejska Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wałbrzychu z 15-osobową obsadą. Powstała ona na bazie ekspozytury Państwowego Zakładu Higieny oraz Miejskiej Kolumny Sanitarnej,
    3. Miejska Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Jeleniej Górze z 15-osobową obsadą, na bazie Kolumny Sanitarnej.

Stacje w Wałbrzychu i Jeleniej Górze zostały wyposażone w sprzęt i aparaturę laboratoryjną. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu wyszkoliła da potrzeb tych stacji fachowy personel laboratoryjny. W pozostałych powiatach i miastach działały tymczasowo kolumny sanitarne, które dopiero w następnych latach po utworzeniu w części z nich laboratoriów zostały przemianowane na powiatowe lub miejskie - w miastach na szczeblu powiatu, stacje sanitarno-epidemiologiczne. Ogromne potrzeby województwa w związku ze złym stanem sanitarnym miast, osiedli i wsi oraz szerzącymi się epidemiami chorób zakaźnych: duru brzusznego, paradurów, błonicy, nagminnego porażenia dziecięcego (Heinego-Medina) i innych, zmuszały Wojewódzką Stację do szybkiego tworzenia miejskich i powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna już w roku 1951 rozpoczęła przygotowania, zmierzające do uruchomienia w 1952 r. 16 stacji. Wytypowano budynki, poczyniono starania w prezydiach rad narodowych o ich przydział dla potrzeb służby sanitarno-epidemiologicznej, rozpoczęto adaptację budynków i pomieszczeń oraz gromadzenie sprzętu laboratoryjnego. Niestety, Ministerstwo Zdrowia - jak podano wyżej - uruchomiło tylko 2 stacje w 1952 roku, nie wyrażając zgody na uruchomienie pozostałych, mimo że warunki po temu były sprzyjające. Ponadto Ministerstwo skreśliło kredyty i etaty dla kolumn sanitarnych powiatów Wałbrzych i Jelenia Góra, motywując to tym, że wymienione powiaty będą obsługiwane przez powstałe miejskie stacje. Zdaniem dra S. Przyłęckiego "były to wyraźne błędy ze strony Ministerstwa – lecz mimo protestów ze strony Wojewódzkiej Stacji, nie zostały naprawione".
Dopiero po wizycie w Polsce konsultanta do spraw organizacji służby sanitarno-epidemiologicznej prof. Sokołowskiego w Moskwie i przeprowadzeniu dokładnej analizy potrzeb województwa wrocławskiego w tym zakresie Ministerstwo Zdrowia cofnęło swoją poprzednią decyzję i wyraziło zgodę na uruchomienie dalszych 14 stacji sanitarno-epidemiologicznych w województwie wrocławskim.

Od tego momentu datuje się przełom w organizacji i przygotowaniach do powołania nowych stacji. 7 listopada 1952 r. uruchomiono Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Jaworze. Na 1 maja 1953 r. przygotowano i wyposażono w sprzęt i aparaturę Stacje w Strzelinie, Świdnicy, Kłodzku i Oleśnicy.
Otwarcie ich powiązano z uroczystościami w Strzelinie z rozpoczęciem I Tygodnia Zdrowia, w Świdnicy z zakończeniem V Tygodnia Zdrowia, w Kłodzku i Oleśnicy z rocznicą Manifestu Lipcowego. Przygotowano również w dużej mierze uruchomienie stacji w Legnicy, Lubaniu, Lwówku Śląskim, Zgorzelcu i m. Wrocławiu. Liczba Stacji powiatowych i miejskich z 2 w roku 1952 wzrosła do 7 w roku 1953, a po wydzieleniu m. Wrocławia na szczebel wojewódzki w 1957 r. liczba powiatowych i miejskich Stacji wyniosła 27.

W 1965 r, na terenie województwa wrocławskiego działało 28 stacji sanitarno - epidemiologicznych, w tym:

  1. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu z 17 pracowniami, zatrudniająca 179 pracowników.
  2. 11 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych tzw. typu „P” - przejściowego, bez pracowni,
  3. Powiatowe Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne typu I, z jedną pracownią ogólną.
  4. 5 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych typu II, z 2 pracowniami: ogólną i bakteriologiczną,
  5. 5 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych typu III z pracowniami: bakteriologiczną, żywienia, komunalną i higieny pracy, z 1 lekarzem sanitarnym,
  6. 4 Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne typu VI dla połączonych powiatów i miast z 4 pracowniami, jak w typie III i 3 lekarzami sanitarnymi.

Na terenie m. Wrocławia od 1957 r. działały:
- 1 Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna m. Wrocławia;
- 5 dzielnicowych stacji tzw. typu "P" bez laboratoriów.
Obejmowanie coraz liczniejszych dziedzin życia nadzorem sanitarnym, rozwój gospodarki narodowej, postęp techniczny i powstawanie lub odkrywanie nowych czynników szkodliwych dla zdrowia, stawiało przed Wojewódzką Stacją Sanitarno- Epidemiologiczną we Wrocławiu coraz to nowe i szersze zadania. Zmuszało to do organizowania nowych działów pracy, nowych komórek i do zmian organizacyjnych pozwalających na sprostanie coraz większym obowiązkom. Zmieniała się struktura stacji, tak wojewódzkiej, jak i szczebla powiatowego. Początkowo w Wojewódzkiej Stacji istniały 2 działy: nadzoru terenowego i laboratoryjny.

Od roku 1955 powołano 4 działy: epidemiologii, higieny komunalnej, higieny żywienia i żywności oraz higieny pracy. Ponadto powstał samodzielny oddział zakładów nauczania i wychowania.
W dniu 14 sierpnia 1954 r. ukazał się Dekret Rady Państwa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który wraz z Rozporządzeniem Rady Ministrów o zakresie działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowił odtąd podstawę istnienia i działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Oczywiście powołanie Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mogło pozostać bez wpływu na strukturę stacji sanitarno-epidemiologicznych. W Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu rozszerzył zakres swoich kompetencji dział higieny pracy. Powstała w nim komórka ochrony radiologicznej, przekształcona w 1962 r. w odrębny oddział. W dziale higieny żywienia i żywności powstała pracownia higieny żywienia, która również w 1962 r. przekształciła się w oddział.

W dziale higieny komunalnej utworzono komórkę nadzoru zapobiegawczego, która w końcu została wyodrębniona w osobny oddział oraz oddział sanitarnej ochrony powietrza atmosferycznego.
W dziale epidemiologii powstała początkowo poza oddziałem badań laboratoryjnych i oddziałem szczepień ochronnych i zwalczania chorób zakaźnych, pracownia, a następnie oddział dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji. W dziale tym została zorganizowana jako jedyna w kraju specjalistyczna pracownia leptospirowa. Powstała wreszcie i komórka oświaty sanitarnej, która rozwijając się stała się samodzielnym oddziałem wraz z pracownią metodyczną oświaty sanitarnej. Rozwinęła także działalność osobna sekcja statystyki medycznej i dział administracyjno – finansowy. Podobnie coraz szerszy zakres działania stacji sanitarno-epidemiologicznych szczebla powiatowego zmuszał do coraz większego ich rozwoju. Typy poszczególnych stacji uległy przemianom, z których najważniejsze dotyczyły rozbudowy laboratoriów.

 
URZĄD PAŃSTWOWA ISPEKCJA SANITARNA
- KIEROWNICTWO
- MISJA
- AKTUALNOŚCI
- ORGANIZACJA URZĘDU
- KARIERA
- KONTAKT
- GŁÓWNY INSPEKTOR SANITARNY
- PWIS
- MAPA STRONY
- POLITYKA PRYWATNOŚCI
- BIP